Skąd wziął się diakonat stały? Fascynująca historia opisana przez Watykan
Skąd właściwie wziął się diakonat stały, który dziś na nowo tworzy się w naszej diecezji? Odpowiedź na to pytanie dała w 2002 roku Międzynarodowa Komisja Teologiczna — gremium teologów działające przy Kongregacji Nauki Wiary — w obszernym dokumencie zatytułowanym „Od diakonii Chrystusa do diakonii Apostołów" (łac. *„Ab diaconia Christi ad diaconiam Apostolorum"*). To jedno z najważniejszych opracowań teologicznych na temat diakonatu, jakie powstały w ostatnich dziesięcioleciach, i gorąco zachęcamy każdego kandydata oraz każdą osobę zainteresowaną tą posługą do jego lektury.
Dlaczego warto po niego sięgnąć
Dokument odpowiada na pytania, które prędzej czy później zadaje sobie każdy diakon i każdy kandydat: Czy diakonat to duchowieństwo „niższej kategorii"? Dlaczego przez wieki właściwie zniknął z życia Kościoła łacińskiego? Co właściwie zmienił Sobór Watykański II, przywracając go jako stały stopień święceń? Komisja odpowiada na te pytania rzetelnie, sięgając do źródeł biblijnych, pism Ojców Kościoła i historii teologii.
Podróż przez wieki
Dokument prowadzi czytelnika przez fascynującą podróż historyczną:
- Czasy Nowego Testamentu — jak rozumiano służbę (diakonię) samego Chrystusa i jak z niej wyrosła posługa pierwszych diakonów w gminach apostolskich.
- Pierwsze wieki chrześcijaństwa — świadectwa Ojców Apostolskich i starożytnych pism kościelnych pokazujące, jak żywy i ważny był urząd diakona w starożytnej wspólnocie, a także historię instytucji diakonis.
- Stopniowy zanik — proces, w którym diakonat stały niemal zniknął z Kościoła łacińskiego, stając się jedynie przejściowym etapem na drodze do kapłaństwa.
- Wielowiekowa debata teologiczna — spory sięgające scholastyki i Soboru Trydenckiego o to, czym właściwie jest sakramentalność diakonatu.
- Sobór Watykański II — decyzję o przywróceniu diakonatu jako stałego, samodzielnego stopnia święceń, wraz z uzasadnieniem teologicznym i duszpasterskim tej odnowy.
- Współczesne wyzwania — refleksję nad tym, jak diakonat stały rozwija się i jest przyjmowany w Kościele dzisiaj.
Lektura, która pogłębia powołanie
To nie jest suchy dokument akademicki — to głęboka refleksja nad tym, czym naprawdę jest służba (diakonia) w Kościele i dlaczego Chrystus, który „nie przyszedł, aby Mu służono, lecz aby służyć" (Mk 10,45), pozostaje najgłębszym wzorem dla każdego diakona. Zrozumienie tej historii i teologii pomaga lepiej przeżywać własne powołanie i tłumaczyć je innym.
Pełny tekst dokumentu (w języku angielskim) dostępny jest na oficjalnej stronie Stolicy Apostolskiej:
From the Diakonia of Christ to the Diakonia of the Apostles